Wniosek o ubezwłasnowolnienie częściowe - formularz Pro · PL-law

Valid in Poland · drafted to comply with local law

Create your Wniosek o ubezwłasnowolnienie częściowe - formularz for use in Poland. Answer a few plain-English questions and the document fills in automatically as you go — then download it in Word and PDF, ready to sign or share. This version has been professionally rewritten to comply with local law.

  • Answer 16 simple questions — the document fills in as you go
  • Live preview: watch your document update in real time
  • Download as Word (.docx) and PDF
  • Edit your answers and re-download anytime
Save to access it later, on any device.

Fill in the details

0/16

Type below — the document on the right updates as you go.

Wniosek o ubezwłasnowolnienie częściowe - formularz
🔒The clauses below are blurred in the preview. Fill in your details, then pay once to unlock the full document and download it as Word & PDF.

________, dnia ________ r.




Sąd Okręgowy w ________
Wydział Cywilny
Adres: ________


Wnioskodawca:
Imię i nazwisko: ________
PESEL: ________
Adres zamieszkania: ________


Uczestnik postępowania:
Imię i nazwisko: ________
PESEL: ________
Adres zamieszkania: ________


WNIOSEK
O UBEZWŁASNOWOLNIENIE CZĘŚCIOWE


Działając w imieniu własnym, na podstawie art. 13 § 2 w zw. z art. 544 i nast. ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1568, ze zm.), zwanej dalej „k.p.c.”, w zw. z art. 16 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1061, ze zm.), zwanej dalej „k.c.”, niniejszym wnoszę o:

1) ubezwłasnowolnienie częściowe Uczestnika postępowania – ________, urodzonego(-ej) w dniu ________ r. w ________, legitymującego(-ej) się numerem PESEL ________, zamieszkałego(-ej) pod adresem: ________ – z powodu następującego rodzaju zaburzeń (choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych):

________

2) ustanowienie dla Uczestnika postępowania kuratora w celu udzielania mu pomocy w prowadzeniu jego spraw (art. 16 § 2 k.c.);

3) ustanowienie, na podstawie art. 548 § 1 k.p.c., dla ________ doradcy tymczasowego w osobie Wnioskodawcy – ________, PESEL ________, zamieszkałego(-ej) pod adresem: ________, na czas trwania niniejszego postępowania;

4) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wskazanych w treści uzasadnienia niniejszego wniosku, na okoliczności w nim oznaczone;

5) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza psychiatry oraz biegłego psychologa, stosownie do art. 553 § 1 i 2 k.p.c., na okoliczność stanu zdrowia psychicznego Uczestnika postępowania, jego zachowania oraz zakresu zdolności do samodzielnego kierowania swoim postępowaniem i prowadzenia swoich spraw;

6) rozpoznanie sprawy również pod nieobecność Wnioskodawcy.

Jednocześnie oświadczam, stosownie do art. 187 § 1 pkt 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., że z uwagi na charakter sprawy i jej rozpoznawanie w trybie postępowania nieprocesowego ugodowe załatwienie sprawy nie jest możliwe.


UZASADNIENIE


I. PODSTAWA PRAWNA

Ubezwłasnowolnienie częściowe stanowi łagodniejszą – w porównaniu z ubezwłasnowolnieniem całkowitym – formę ingerencji w sferę praw i wolności osoby fizycznej. Sąd może orzec ubezwłasnowolnienie częściowe wyłącznie wówczas, gdy osoba pełnoletnia zachowała zdolność kierowania swoim postępowaniem, lecz z powodu zaburzeń psychicznych potrzebna jest jej pomoc w prowadzeniu jej spraw.

Orzeczenie o ubezwłasnowolnieniu częściowym ma charakter konstytutywny i następuje z chwilą jego uprawomocnienia. Decydując o ubezwłasnowolnieniu częściowym, sąd kieruje się celem tej instytucji, jakim jest niesienie pomocy osobie w załatwianiu jej spraw osobistych lub majątkowych; celem tym nie może być interes osób trzecich. Posłużenie się przez ustawodawcę zwrotem „może być ubezwłasnowolniona” wskazuje, że nawet w razie ziszczenia się wszystkich przesłanek z art. 16 § 1 k.c. sąd nie jest zobowiązany do ubezwłasnowolnienia osoby – w szczególności gdy uzna, że ubezwłasnowolnienie częściowe mogłoby w większym stopniu osłabić pozycję tej osoby niż przynieść jej korzyść.

Podstawową konsekwencją ubezwłasnowolnienia częściowego jest ograniczenie zdolności do czynności prawnych osoby ubezwłasnowolnionej (art. 15 k.c.). Stosownie do art. 558 k.p.c. sąd, orzekając ubezwłasnowolnienie częściowe, zarządza z urzędu przesłanie sądowi opiekuńczemu odpisu prawomocnego postanowienia, albowiem kuratora dla osoby ubezwłasnowolnionej częściowo ustanawia sąd opiekuńczy (art. 16 § 2 k.c.).

Czynność prawna dokonana samodzielnie przez osobę ubezwłasnowolnioną częściowo, przez którą zaciąga ona zobowiązanie lub rozporządza swoim prawem, jest co do zasady ważna dopiero po potwierdzeniu przez jej przedstawiciela ustawowego – kuratora (art. 18 § 1 k.c.). Osoba ta może natomiast samodzielnie zawierać umowy w drobnych, bieżących sprawach życia codziennego (art. 20 k.c.), rozporządzać swoim zarobkiem (art. 21 k.c.) oraz dysponować przedmiotami majątkowymi oddanymi jej do swobodnego użytku (art. 22 k.c.).


II. OKOLICZNOŚCI FAKTYCZNE

Uczestnik postępowania potrzebuje pomocy w prowadzeniu następujących spraw osobistych lub majątkowych:

________

Poniżej zostanie wykazane spełnienie wszystkich czterech przesłanek uzasadniających ubezwłasnowolnienie częściowe Uczestnika postępowania, mające na celu udzielenie mu pomocy w prowadzeniu wskazanych wyżej spraw.


1) Pierwsza przesłanka – pełnoletność Uczestnika postępowania

Zgodnie z art. 16 § 1 k.c. ubezwłasnowolniona częściowo może zostać wyłącznie „osoba pełnoletnia”, a zatem osoba, która ukończyła 18 lat.

W niniejszej sprawie Uczestnik postępowania – ________ – urodził(-a) się w dniu ________ r. w ________, a tym samym jest osobą pełnoletnią, posiadającą co do zasady pełną zdolność do czynności prawnych. Uczestnik postępowania zamieszkuje obecnie pod adresem: ________.

Dowód:

– odpis skrócony aktu urodzenia Uczestnika postępowania.


2) Druga przesłanka – zaburzenia psychiczne lub umysłowe Uczestnika postępowania

Zgodnie z art. 16 § 1 k.c. ubezwłasnowolnienie częściowe może nastąpić „z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii”. Katalog ten ma charakter otwarty. Różnica pomiędzy ubezwłasnowolnieniem całkowitym a częściowym sprowadza się do natężenia (intensywności) zaburzeń stanowiących podstawę orzeczenia.

Ocena stanu zdrowia psychicznego Uczestnika postępowania należy do biegłego lekarza psychiatry lub neurologa oraz psychologa. Opinia biegłego, wydana na podstawie przeprowadzonego badania, powinna zawierać ocenę stanu zdrowia psychicznego, zaburzeń psychicznych albo rozwoju umysłowego osoby badanej (art. 553 § 2 k.p.c.). Zadaniem biegłego nie jest rozstrzygnięcie, czy osoba ta powinna zostać ubezwłasnowolniona, lecz wyłącznie stwierdzenie, czy występują u niej schorzenia określone w art. 16 k.c. Sąd bierze pod uwagę stan istniejący w chwili orzekania (por. postanowienie SN z dnia 3 czerwca 1974 r., II CR 253/74).

W niniejszej sprawie zaburzenia u Uczestnika postępowania – ________ – ujawniły się w następującym okresie:

________

U Uczestnika postępowania zdiagnozowano następujące zaburzenia (chorobę psychiczną):

________

Dowód:

– świadectwo lekarskie wydane przez lekarza specjalistę z zakresu psychiatrii o stanie psychicznym Uczestnika postępowania (art. 552 § 1 k.p.c.).


3) Trzecia przesłanka – stan nieuzasadniający ubezwłasnowolnienia całkowitego

Zgodnie z art. 16 § 1 k.c. ubezwłasnowolnienie częściowe jest dopuszczalne, „jeżeli stan tej osoby nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego”. Oznacza to, że Uczestnik postępowania zachował w pewnym zakresie możność kierowania swoim postępowaniem, rozumianą jako posiadanie świadomego kontaktu z otoczeniem oraz zdolności intelektualnej oceny własnej sytuacji, swojego zachowania i jego następstw. Możność kierowania swoim postępowaniem odnosi się przede wszystkim do dokonywania świadomych i swobodnych czynności prawnych.

Opinia biegłego, oprócz oceny stanu zdrowia psychicznego, powinna zawierać umotywowaną ocenę zakresu zdolności osoby badanej do samodzielnego kierowania swoim postępowaniem i prowadzenia swoich spraw, z uwzględnieniem jej postępowania i zachowania (art. 553 § 2 k.p.c.; por. postanowienie SN z dnia 27 grudnia 1973 r., I CR 670/73). Sąd uwzględnia stan istniejący w chwili orzekania (por. postanowienie SN z dnia 3 czerwca 1974 r., II CR 253/74).

W niniejszej sprawie Uczestnik postępowania zachował zdolność kierowania swoim postępowaniem, wobec czego brak jest podstaw do wystąpienia z wnioskiem o ubezwłasnowolnienie całkowite.

Dowód:

– świadectwo lekarskie wydane przez lekarza specjalistę z zakresu psychiatrii o stanie psychicznym Uczestnika postępowania.


4) Czwarta przesłanka – potrzeba pomocy w prowadzeniu spraw Uczestnika postępowania

Zgodnie z art. 16 § 1 k.c. ubezwłasnowolnienie częściowe jest uzasadnione, gdy „potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw”. Pojęcie „prowadzenia spraw” obejmuje zarówno dokonywanie czynności prawnych, jak i czynności faktycznych dotyczących troski o osobę oraz wykonywania przez nią obowiązków. Niezbędne jest wskazanie rzeczywistego i skonkretyzowanego zakresu spraw, do których załatwienia osoba ta potrzebuje pomocy, ze szczególnym uwzględnieniem czynności wymagających trudniejszej analizy i decyzji o poważniejszych konsekwencjach.

W niniejszej sprawie Uczestnik postępowania – ________ – w świetle wskazanych poniżej dowodów potrzebuje pomocy w prowadzeniu następujących spraw osobistych i majątkowych, ze względu na zdiagnozowane zaburzenia:

________

Dowód:

– świadectwo lekarskie wydane przez lekarza specjalistę z zakresu psychiatrii o stanie psychicznym Uczestnika postępowania.


III. WNIOSEK O USTANOWIENIE DORADCY TYMCZASOWEGO

Na podstawie art. 548 § 1 k.p.c. w zw. z art. 16 § 2 k.c. Wnioskodawca wnosi o ustanowienie dla Uczestnika postępowania – ________ – doradcy tymczasowego w osobie Wnioskodawcy: ________, PESEL ________, zamieszkałego(-ej) pod adresem: ________.

Wykazany powyżej stan zdrowia psychicznego Uczestnika postępowania uzasadnia ustanowienie dla niego doradcy tymczasowego na czas trwania niniejszego postępowania, w celu ochrony jego osoby i mienia.


IV. LEGITYMACJA CZYNNA WNIOSKODAWCY

Zgodnie z art. 545 § 1 k.p.c. wniosek o ubezwłasnowolnienie może zgłosić: małżonek osoby, której dotyczy wniosek; jej krewni w linii prostej oraz rodzeństwo; jej przedstawiciel ustawowy.

Wnioskodawca – ________ – pozostaje względem Uczestnika postępowania w następującym stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa: ________, co potwierdza jego legitymację czynną do wystąpienia z niniejszym wnioskiem.

Dowód:

– odpis skrócony aktu urodzenia Wnioskodawcy.


V. WŁAŚCIWOŚĆ SĄDU

Zgodnie z art. 544 § 1 k.p.c. sprawy o ubezwłasnowolnienie należą do właściwości sądów okręgowych, które rozpoznają je w składzie trzech sędziów. Stosownie do art. 544 § 2 k.p.c. właściwy jest sąd miejsca zamieszkania osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, a w braku miejsca zamieszkania – sąd miejsca jej pobytu.

Niniejszy wniosek został zatem wniesiony do Sądu Okręgowego w ________, jako sądu miejsca zamieszkania (pobytu) Uczestnika postępowania – ________, zamieszkałego(-ej) pod adresem: ________.


VI. WARTOŚĆ PRZEDMIOTU SPRAWY

Niniejsza sprawa o ubezwłasnowolnienie częściowe jest rozpoznawana w trybie postępowania nieprocesowego i nie dotyczy roszczeń o charakterze majątkowym, lecz zmierza do udzielenia Uczestnikowi postępowania ochrony prawnej poprzez ustanowienie kuratora udzielającego mu pomocy w prowadzeniu jego spraw. Z tego względu sprawa nie podlega obowiązkowi oznaczenia wartości przedmiotu sprawy.


VII. WNIOSKI DOWODOWE


VIII. OPŁATA SĄDOWA

Wnioskodawca uiścił na rachunek Sądu opłatę stałą od wniosku o ubezwłasnowolnienie w kwocie 100,00 zł, stosownie do art. 23 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 959, ze zm.). Potwierdzenie dokonania opłaty stanowi załącznik do niniejszego wniosku.


IX. KONKLUZJE

Mając na uwadze przedstawiony powyżej stan zdrowia psychicznego oraz sytuację osobistą i majątkową, Uczestnik postępowania – ________ – jest częściowo niezdolny do samodzielnego prowadzenia swoich spraw majątkowych i osobistych oraz przejawia ograniczoną zdolność do podejmowania istotnych decyzji, w szczególności w następujących obszarach:

________

W konsekwencji pełnoletni Uczestnik postępowania znajduje się w stanie wymagającym udzielenia mu pomocy w prowadzeniu wskazanych wyżej spraw. Dla dobra Uczestnika postępowania konieczne jest jego ubezwłasnowolnienie częściowe oraz ustanowienie dla niego kuratora, który udzielałby mu pomocy przy prowadzeniu spraw, z którymi nie jest on w stanie poradzić sobie samodzielnie.

W tym stanie rzeczy niniejszy wniosek o ubezwłasnowolnienie częściowe Uczestnika postępowania – ________ – należy uznać za konieczny i w pełni uzasadniony.




_____________________________________
(własnoręczny podpis Wnioskodawcy)


Załączniki:

1) odpis skrócony aktu urodzenia Wnioskodawcy;

2) odpis skrócony aktu urodzenia Uczestnika postępowania;

3) świadectwo lekarskie wydane przez lekarza specjalistę z zakresu psychiatrii o stanie psychicznym Uczestnika postępowania;

4) dwa odpisy wniosku wraz z załącznikami;

5) potwierdzenie uiszczenia opłaty sądowej w wysokości 100,00 zł (opłata stała – art. 23 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).

Fields you complete are inserted into the document live. This template is general guidance only — not legal advice.