สัญญาเช่าที่ดินเพื่อการเกษตร
สัญญาเช่าที่ดินเพื่อการเกษตรฉบับนี้ ซึ่งต่อไปนี้จะเรียกว่า "สัญญา" ทำขึ้นที่ ________ เมื่อวันที่ ________ ระหว่าง
________ ถือบัตรประจำตัวประชาชนเลขที่ ________ อยู่ที่ ________ ซึ่งต่อไปในสัญญาฉบับนี้จะเรียกว่า "ผู้ให้เช่า" ฝ่ายหนึ่งกับ
________ ถือบัตรประจำตัวประชาชนเลขที่ ________ อยู่ที่ ________ ซึ่งต่อไปในสัญญาฉบับนี้จะเรียกว่า "ผู้เช่า" อีกฝ่ายหนึ่ง
โดยที่ ผู้ให้เช่าเป็นเจ้าของซึ่งที่ดินตามสัญญาฉบับนี้
โดยที่ ผู้ให้เช่ามีความประสงค์ที่จะนำที่ดินดังกล่าวออกให้เช่าแก่ผู้เช่าเพื่อประกอบเกษตรกรรม และ
ผู้เช่ามีความประสงค์ที่จะเช่าดินดังกล่าวจากผู้ให้เช่าเพื่อประกอบเกษตรกรรมตามรายละเอียดและเงื่อนไขที่จะได้กำหนดในสัญญาเช่าฉบับนี้
คู่สัญญาทั้งสองฝ่ายจึงตกลงทำสัญญาฉบับนี้โดยมีข้อความ ดังต่อไปนี้
ข้อ 1 ทรัพย์ที่เช่า
ผู้ให้เช่าตกลงให้เช่า และผู้เช่าตกลงเช่าที่ดิน ขนาดเนื้อที่ ________ ซึ่งตั้งอยู่ที่ ________ ตามปรากฏในเอกสารแสดงสิทธิ์ ดังต่อไปนี้
________
ซึ่งต่อไปในสัญญาฉบับนี้จะเรียกว่า "ทรัพย์ที่เช่า"
ข้อ 2 วัตถุประสงค์แห่งการเช่า
ผู้เช่าตกลงเช่า และผู้ให้เช่าตกลงให้เช่าซึ่งทรัพย์ที่เช่าโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อประกอบเกษตรกรรม อันได้แก่ การทำนาเพาะปลูกข้าว ทั้งหมด หรือเป็นส่วนใหญ่
ข้อ 3 ระยะเวลาการเช่า
ผู้ให้เช่าตกลงให้เช่า และผู้เช่าตกลงเช่าทรัพย์ที่เช่าเป็นระยะเวลาทั้งสิ้น ________ (________) ปี โดยเริ่มเช่าตั้งแต่วันที่ ________ ถึงวันที่ ________ ซึ่งต่อไปในสัญญาฉบับนี้เรียกว่า "ระยะเวลาการเช่า"
ข้อ 4 ค่าเช่า
ผู้เช่าตกลงชำระค่าเช่าให้แก่ผู้ให้เช่าเป็นรายปี เป็นจำนวนเงิน ในอัตราปีละ ________ บาท (________)
โดยผู้เช่าตกลงจะชำระค่าเช่าในวรรคก่อนภายในกำหนดระยะเวลา ดังต่อไปนี้ ของทุกๆ ปี ________
อนึ่ง ผู้ให้เช่าตกลงจะแจ้งเป็นหนังสือเรียกเก็บค่าเช่าให้ผู้เช่าและคณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมประจำตำบลทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 15 (สิบห้า) วันก่อนวันถึงกำหนดชำระ
ข้อ 5 การปรับปรุงอัตราค่าเช่า
ในกรณีที่คณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมได้ประกาศกำหนดอัตราค่าเช่านาขั้นสูงขึ้นใหม่ คู่สัญญาตกลงกันให้ผู้ให้เช่าอาจปรับปรุงอัตราค่าเช่าตามสัญญาฉบับนี้ได้ ทั้งนี้ไม่เกินอัตราค่าเช่านาขั้นสูงที่คณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมประกาศกำหนดใหม่นั้น
ข้อ 6 การต่อสัญญาเช่า โดยมิพักต้องบอกกล่าว
เมื่อครบกำหนดระยะเวลาการเช่าตามสัญญาฉบับนี้แล้ว คู่สัญญายังตกลงกันให้ต่อระยะเวลาการเช่าออกไปโดยมิพักต้องบอกกล่าวเป็นระยะเวลา คราวละ ________ (________) ปี
ความในวรรคก่อนมิให้นำมาบังคับใช้ในกรณีที่ ผู้ให้เช่าบอกกล่าวความประสงค์ที่จะไม่ต่อระยะเวลาการเช่าในคราวถัดไปให้แก่คู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งก่อนที่จะสิ้นสุดระยะเวลาการเช่า
ข้อ 7 คำมั่นจะให้เช่า
ผู้ให้เช่าให้สัญญาว่าเมื่อครบกำหนดระยะเวลาการเช่าตามสัญญาฉบับนี้แล้ว หากผู้เช่าประสงค์จะเช่าทรัพย์ที่เช่าต่อไป ผู้ให้เช่าตกลงให้ผู้เช่า เช่าทรัพย์ที่เช่าต่อไปให้อีกคราวละ ________ (________) ปี ด้วยอัตราค่าเช่าเดียวกับสัญญาฉบับนี้
โดยผู้เช่าจะต้องแจ้งความจำนงล่วงหน้าเป็นลายลักษณ์อักษรที่จะเช่าทรัพย์ที่เช่าต่อไปยังผู้ให้เช่าเป็นระยะเวลาอย่างน้อย ________ (________) วัน ก่อนสิ้นสุดกำหนดระยะเวลาการเช่าตามสัญญาฉบับนี้
ทั้งนี้ คู่สัญญาจะตกลงเงื่อนไขอื่นๆ และลงนามทำสัญญาเช่าฉบับใหม่
ข้อ 8 ค่าใช้สาธารณูปโภค
ผู้เช่าตกลงชำระค่ากระแสไฟฟ้า ค่าน้ำประปา ค่าโทรศัพท์ ค่าอินเตอร์เน็ต หรือค่าสาธารณูปโภคอื่นใด (รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม) นับตั้งแต่วันที่เริ่มต้นการเช่าที่ผู้เช่าได้ใช้จริงในอัตราและตามจำนวนเงินที่ปรากฏในใบแจ้งหนี้ของผู้ให้บริการสาธารณูปโภคดังกล่าว โดยผู้เช่าจะชำระให้แก่ผู้ให้เช่า
ข้อ 9 ค่าภาษีอากร
ผู้ให้เช่ามีหน้าที่จะต้องชำระค่าภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง (ถ้ามี) ค่าอากรแสตมป์ ค่าภาษีป้าย หรือภาษีอากรอื่นใดอันเกี่ยวเนื่องกับการเช่าทรัพย์ที่เช่าหรือเกิดจากการใช้ประโยชน์จากทรัพย์ที่เช่าตามสัญญาฉบับนี้ ตามที่ทางราชการเรียกเก็บตามกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในขณะนี้หรือในภายหน้า
ข้อ 10 การชำระเงิน
เว้นแต่จะได้กล่าวเป็นอย่างอื่นไว้ในสัญญาฉบับนี้ การชำระค่าเช่าและเงินใดๆ ที่ผู้เช่าต้องชำระให้แก่ผู้ให้เช่าตามสัญญาฉบับนี้ ผู้เช่าจะชำระให้แก่ผู้ให้เช่าโดย นำเข้าบัญชีเงินฝากธนาคาร อันมีรายละเอียด ดังต่อไปนี้
________
ข้อ 11 การผิดนัดชำระหนี้
หนี้ใดๆ ที่ผู้เช่ามีหน้าที่ต้องชำระให้แก่ผู้ให้เช่าตามสัญญาฉบับนี้ หากผู้เช่าไม่ชำระภายในระยะเวลาที่กำหนด ผู้เช่าตกลงให้ผู้ให้เช่าคิดดอกเบี้ยผิดนัดในอัตราร้อยละ ________ (________) ต่อปี ของจำนวนเงินที่ผิดนัดชำระดังกล่าวจนกว่าจะได้มีการชำระหนี้ครบถ้วน ทั้งนี้ การเรียกร้องดอกเบี้ยผิดนัดตามข้อสัญญานี้ ไม่เป็นการตัดสิทธิของผู้ให้เช่าที่จะบอกเลิกสัญญาฉบับนี้หรือเรียกร้องค่าเสียหายอื่น (ถ้ามี)
ข้อ 12 การรับมอบทรัพย์ที่เช่า
ในวันทำสัญญาฉบับนี้ ผู้เช่าได้รับมอบทรัพย์ที่เช่าจากผู้ให้เช่าและได้ตรวจดูทรัพย์ที่เช่าอย่างละเอียดแล้ว โดยผู้เช่าได้รับมอบทรัพย์ที่เช่าไว้ในสภาพเรียบร้อยดีทุกประการ และ
เมื่อสัญญาฉบับนี้สิ้นสุดลงหรือมีอันเลิกกันไม่ว่าด้วยเหตุประการใดๆ ก็ตาม ผู้เช่าจะส่งมอบทรัพย์ที่เช่าคืนแก่ผู้ให้เช่าในสภาพที่ดี หากผู้ให้เช่าต้องเสียค่าใช้จ่ายที่จำเป็นในการซ่อมแซมหรือปรับปรุงทรัพย์ที่เช่าให้อยู่ในสภาพเดิม ผู้เช่ายินยอมรับผิดชดใช้ค่าใช้จ่ายนั้นคืนแก่ผู้ให้เช่าทั้งสิ้น ทั้งนี้ ไม่รวมถึงความชำรุดบกพร่องที่เกิดจากการใช้งานหรือการเสื่อมสภาพจากการใช้งานตามปกติ และความชำรุดบกพร่องที่มีอยู่ก่อนการครอบครองทรัพย์ที่เช่าของผู้เช่า
ข้อ 13 การเข้าตรวจดูทรัพย์ที่เช่า
ตลอดระยะเวลาการเช่า ผู้เช่าตกลงให้ผู้ให้เช่าหรือตัวแทนของผู้ให้เช่ามีสิทธิเข้าตรวจดูทรัพย์ที่เช่า โดยผู้ให้เช่าจะบอกกล่าวถึงการเข้าตรวจดูทรัพย์ที่เช่าเป็นการล่วงหน้าอย่างน้อย 3 (สาม) วัน และ
ในกรณีที่ผู้ให้เช่าตรวจพบว่ามีการกระทำอันเป็นการผิดสัญญาหรือการกระทำอันอาจก่อให้เกิดความเสียหายต่อทรัพย์ที่เช่า ผู้เช่าและ/หรือบริวารตกลงที่จะแก้ไขและปฏิบัติตามคำสั่งและ/หรือคำแนะนำของผู้ให้เช่านั้นทุกประการ
ข้อ 14 การใช้ประโยชน์ในทรัพย์ที่เช่า
(ก) ผู้เช่าให้สัญญาว่าจะไม่ใช้ทรัพย์ที่เช่านอกเหนือจากวัตถุประสงค์แห่งการเช่าตามที่กำหนดไว้ในสัญญาฉบับนี้
(ข) ผู้เช่าให้สัญญาว่าจะใช้ประโยชน์ในทรัพย์ที่เช่าด้วยความสงบเรียบร้อย ไม่กระทำการใดหรือยินยอมให้บุคคลอื่นกระทำการใดภายในหรือเกี่ยวเนื่องกับทรัพย์ที่เช่า อันเป็นหรืออาจเป็นการขัดต่อกฎหมาย หรือขัดต่อศีลธรรมอันดีของประชาชน หรือโดยเป็นหรืออาจเป็นเหตุให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพ อนามัย หรือเป็นสิ่งที่น่ารังเกียจ หรือก่อให้เกิดความเดือดร้อนรำคาญให้แก่ผู้ให้เช่า หรือบุคคลอื่นใดที่อยู่ใกล้เคียงทรัพย์ที่เช่านั้น
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam.
ข้อ 15 การดูแลและบำรุงรักษาทรัพย์ที่เช่า
ผู้เช่าให้สัญญาว่าจะดูแลและบำรุงรักษาทรัพย์ที่เช่าให้อยู่ในสภาพอันดีเช่นวิญญูชนจะพึงรักษาทรัพย์สินของตนเอง และ
ผู้เช่าตกลงจะดูแลรักษาความสะอาดภายในทรัพย์ที่เช่าไม่ให้สกปรกรุงรังหรือเป็นที่น่ารังเกียจแก่ผู้พบเห็น ทั้งนี้ ตามวิถีการบำรุงรักษาตามปกติหรือตามประเพณีแห่งท้องถิ่นในการทำนาตามสัญญาฉบับนี้
ข้อ 16 การปรับปรุงทรัพย์ที่เช่าเพื่อประโยชน์ในการทำนา
เพื่อประโยชน์แก่การทำนาตามสัญญาฉบับนี้ ผู้เช่าอาจดำเนินการปรับปรุงทรัพย์ที่เช่าเพื่อประโยชน์ในการทำนาได้ตามความจำเป็นและสมควร ด้วยค่าใช้จ่ายของผู้เช่าเอง อันรวมถึงแต่ไม่จำกัดเพียง การปรับปรุงดิน ทำเหมืองฝาย ลำรางส่งน้ำ ทำทำนบหรือคันกั้นน้ำ ปราบถาง จัดระดับพื้นที่ ขุดถอนตอ หรือการปรับปรุงอย่างอื่นใดเพื่อให้เป็นประโยชน์แก่การทำนาตามสัญญาฉบับนี้มากขึ้น
ข้อ 17 การแก้ไข ดัดแปลง หรือต่อเติมทรัพย์ที่เช่า
ภายใต้ข้อสัญญาเรื่องการปรับปรุงทรัพย์ที่เช่าเพื่อประโยชน์ในการทำนา ผู้เช่าตกลงจะไม่ทำการแก้ไข ดัดแปลง หรือต่อเติมทรัพย์ที่เช่าตลอดระยะเวลาการเช่าตามสัญญาฉบับนี้ รวมถึงจะไม่ทำการติดตั้ง สร้างขึ้น หรือติดไว้ซึ่งสิ่งติดตรึงถาวร วัตถุหรือสิ่งใดๆ ลงในทรัพย์ที่เช่า การขุดคู คลอง บ่อในทรัพย์ที่เช่า หรือการกระทำใดๆ อันอาจทำให้หน้าและ/หรือเนื้อดินได้รับความเสียหาย หรืออาจทำให้มีผลต่อคุณภาพของดินและน้ำภายในทรัพย์ที่เช่า เว้นแต่ จะได้รับความยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษรจากผู้ให้เช่าเสียก่อน
ในการขอความยินยอมจากผู้ให้เช่าในวรรคก่อน ผู้เช่าจะยื่นแบบแปลนรายละเอียด รวมถึงประเภทและคุณภาพวัสดุอุปกรณ์ต่างๆ ในการแก้ไข ดัดแปลง หรือต่อเติมอื่นใดๆ กับทรัพย์ที่เช่า เพื่อให้ผู้ให้เช่าตรวจแบบ พิจารณา และยินยอมจึงจะเริ่มดำเนินการตามแบบแปลนนั้นได้
ในการดำเนินการแก้ไข ดัดแปลง หรือต่อเติมทรัพย์ที่เช่าหลังจากที่ผู้ให้เช่าได้ยินยอมแล้ว ผู้เช่าจะ
(ก) ดำเนินการโดยไม่ก่อให้เกิดความเสียหายใดๆ ต่อทรัพย์ที่เช่า
(ข) ดำเนินการด้วยความระมัดระวัง รวมถึงการจัดหาผู้รับจ้าง ผู้รับเหมาที่มีมาตรฐานในการดำเนินการ ในกรณีที่ผู้เช่ามิได้ดำเนินการเอง
(ค) ดำเนินการโดยเป็นไปตามกฎหมาย กฎ ระเบียบ คำสั่ง ประกาศเกี่ยวข้องกับการแก้ไข ดัดแปลง หรือต่อเติมทรัพย์ที่เช่า อันรวมถึงแต่ไม่จำกัดเพียง กฎหมายว่าด้วยการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม กฎหมายเกี่ยวกับการควบคุมอาคาร กฎหมายการใช้อาคารเพื่อประกอบกิจการที่มีกฎหมายควบคุม กฎหมายเกี่ยวกับผังเมือง
ข้อ 18 โรคระบาดในพืชและ/หรือสัตว์
ในกรณีที่ปรากฏโรคระบาดในพืชและ/หรือสัตว์อันอาจมีผลกระทบต่อการตามสัญญาฉบับนี้ หรืออันอาจมีผลกระทบต่อทรัพย์ที่เช่าตามสัญญาฉบับนี้ ผู้เช่าตกลงจะใช้ความพยายามอย่างที่สุด โดยมิชักช้า ดำเนินการ ดังต่อไปนี้
(ก) ผู้เช่าตกลงจะดำเนินการป้องกันและควบคุมโรคระบาดในพืชและ/หรือสัตว์ดังกล่าว แล้วแต่กรณี ตามระบบและวิธีการป้องกันและควบคุมโรคระบาดที่มีประสิทธิภาพและเหมาะสมที่สุดในขณะที่เกิดการระบาดนั้นๆ
(ข) ผู้เช่าตกลงจะดำเนินการป้องกันและควบคุมโรคระบาดในวรรคก่อน โดยสอดคล้องและเป็นไปตามคำสั่งและ/หรือคำแนะนำใดๆ ของทางราชการที่เกี่ยวข้อง
ข้อ 19 การเช่าช่วง
ผู้เช่าตกลงว่าจะไม่นำทรัพย์ที่เช่าตามสัญญาฉบับนี้ไม่ว่าส่วนหนึ่งส่วนใดหรือทั้งหมดไปให้บุคคลอื่นใด เช่าช่วง ครอบครอง หรือใช้ประโยชน์ในทรัพย์ที่เช่า เว้นแต่จะได้รับความยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษรเป็นการล่วงหน้าจากผู้ให้เช่าเสียก่อน
ข้อ 20 การเปลี่ยนแปลงกรรมสิทธิ์ในทรัพย์ที่เช่า
คู่สัญญาได้ตกลงกันว่า ตลอดระยะเวลาการเช่า ผู้ให้เช่าตกลงจะไม่เปลี่ยนแปลง โอนกรรมสิทธิ์ในทรัพย์ที่เช่าตามสัญญาฉบับนี้ ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน ให้แก่บุคคลอื่นใด
ในกรณีที่มีการเปลี่ยนแปลงกรรมสิทธิ์ในทรัพย์ที่เช่าเป็นของบุคคลอื่น ให้ถือว่า ผู้ให้เช่าผิดสัญญาในสาระสำคัญ และผู้เช่าอาจบอกเลิกสัญญาฉบับนี้ได้ในทันที
ข้อ 21 สิทธิในการปฏิเสธก่อน
ในกรณีที่ผู้ให้เช่าจะขายทรัพย์ที่เช่าตามสัญญาฉบับนี้ให้แก่บุคคลอื่นใด รวมถึง การขายฝาก การแลกเปลี่ยน และการโอนทรัพย์ที่เช่าตามสัญญาฉบับนี้เพื่อชำระหนี้จำนอง ผู้ให้เช่าตกลงจะเสนอขายทรัพย์ที่เช่าตามสัญญาฉบับนี้ให้ผู้เช่าก่อนเป็นอันดับแรก
โดยที่ ผู้ให้เช่าตกลงจะ
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris.
(1) ผู้เช่าไม่แสดงความจำนงจะซื้อทรัพย์ที่เช่าภายในกำหนดระยะเวลาในวรรคก่อน
(2) ผู้เช่าปฏิเสธเป็นหนังสือที่จะไม่ซื้อทรัพย์ที่เช่าตามสัญญาฉบับนี้ หรือ
(3) ผู้เช่าแสดงความจำนงจะซื้อทรัพย์ที่เช่าตามสัญญาฉบับนี้แต่ไม่ชำระเงินภายในกำหนดเวลาที่ตกลงกัน
(จ) ในกรณีที่สิทธิในการปฏิเสธก่อนของผู้เช่าตามข้อสัญญานี้สิ้นสุดลง ผู้ให้เช่าย่อมมีสิทธิที่จะขายทรัพย์ที่เช่าตามสัญญาฉบับนี้ในราคาและวิธีการชำระเงินที่เสนอนั้นให้แก่บุคคลอื่นใดก็ได้
(ฉ) ในกรณีที่ผู้ให้เช่าจะขายทรัพย์ที่เช่าให้แก่บุคคลอื่นในราคาหรือวิธีการชำระเงินที่แตกต่างไปจากราคาและวิธีการชำระเงินที่ได้แจ้งให้ผู้เช่าทราบในวรรคก่อน ผู้ให้เช่าตกลงจะดำเนินการเสนอขายทรัพย์ที่เช่าตามสัญญาฉบับนี้ให้ผู้เช่าตามที่กำหนดไว้ในข้อสัญญานี้ใหม่
ข้อ 22 ภาระติดพันในทรัพย์ที่เช่า
ตลอดระยะเวลาการเช่า ผู้ให้เช่าตกลงจะไม่ก่อภาระติดพันใดๆ ในทรัพย์ที่เช่าอันเป็น หรืออาจเป็น ปฏิปักษ์โดยตรงต่อ การครอบครอง การใช้ประโยชน์ในทรัพย์ที่เช่า และสิทธิใดๆ ของผู้เช่าหรือตัวแทนของผู้เช่าตามสัญญาฉบับนี้
ข้อ 23 การใช้ทรัพย์ที่เช่าเป็นหลักประกันการชำระหนี้
ผู้เช่าตกลงและทราบดีว่า ตลอดระยะเวลาการเช่า ผู้ให้เช่าอาจนำทรัพย์ที่เช่า ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน ไปจำนองหรือไปใช้เป็นหลักประกันการชำระหนี้ได้ และไม่ว่าหนี้นั้นจะเป็นของผู้ให้เช่าเองหรือของบุคคลอื่นใดก็ตาม
อนึ่ง ผู้ให้เช่าตกลงให้ ผู้เช่ามีสิทธินำสิทธิการเช่าที่เกิดจากสัญญาฉบับนี้ ไปใช้เป็นหลักประกันการชำระหนี้ได้ ทั้งนี้ ภายใต้เงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด
ข้อ 24 การเช่าสืบแทนต่อไป
ในกรณีที่ผู้เช่าถึงแก่ความตาย บุคคลดังต่อไปนี้ อาจเป็นผู้เช่าสืบแทนผู้เช่าที่ถึงแก่ความตายนั้นต่อไปได้
(ก) สามีภริยา
(ข) บุพการี
(ค) ผู้สืบสันดาน
(ง) ญาติสนิทของผู้เช่าซึ่งเป็นผู้มีประโยชน์ได้เสียเกี่ยวกับการทำนาตามสัญญาฉบับนี้
โดยที่
(ก) บุคคลดังกล่าวจะต้องแสดงความจำนงขอเช่าทรัพย์ที่เช่าต่อผู้ให้เช่าภายในกำหนดระยะเวลา 60 (หกสิบ) วันนับแต่วันที่ผู้เช่าถึงแก่ความตาย
(ข) ผู้เช่าสืบแทนดังกล่าวต้องรับไปทั้งสิทธิและหน้าที่ของผู้เช่าที่มีต่อผู้ให้เช่าตามสัญญาฉบับนี้และตามกฎหมายว่าด้วยการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม
ข้อ 25 คำรับรองของคู่สัญญา
ในการเข้าทำสัญญาฉบับนี้ คู่สัญญาทั้งสองฝ่ายได้ให้คำรับรองไว้แก่กัน ดังต่อไปนี้
(ก) นอกเหนือจากการทำนาตามสัญญาฉบับนี้แล้ว ผู้ให้เช่าตกลงและรับทราบดีว่าผู้เช่าอาจ โดยไม่มีค่าใช้จ่ายและ/หรือค่าเช่าเพิ่มเติม ปลูกพืชอายุสั้นใดๆ รวมทั้งการใช้ทรัพย์ที่เช่าบางส่วนทำสวนครัว เลี้ยงสัตว์ เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ หรือการปลูกไม้ยืนต้น โดยการใช้ประโยชน์ดังกล่าวจะต้องไม่ทำให้สภาพของทรัพย์ที่เช่าเปลี่ยนแปลง หรือเป็นอุปสรรคต่อการทำนาตามสัญญาฉบับนี้
(ข) ผู้เช่าตกลงและรับทราบดีว่า ผู้ให้เช่า โดยความเห็นชอบจากคณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม อาจจำกัดให้ผู้เช่าเพาะปลูกข้าวและ/หรือพืชไร่อย่างหนึ่งอย่างใดเป็นการเฉพาะได้
(ค) เมื่อสภาพของการทำนา หรือภาวะตลาดของการทำนาตามสัญญาฉบับนี้ได้เปลี่ยนแปลงไป และการปลูกข้าวหรือพืชไร่อื่นจะเป็นประโยชน์แก่ผู้เช่า ผู้เช่าอาจขอเปลี่ยนแปลงข้าวและ/หรือพืชไร่ที่เพาะปลูกที่ถูกจำกัดในวรรคก่อนได้
(ง) ผู้ให้เช่าตกลงและรับทราบดีว่า ในกรณีที่คณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมประกาศให้ท้องที่ที่ทรัพย์ที่เช่านั้นตั้งอยู่เป็นท้องที่ที่เสียหาย และการทำนาของผู้เช่าได้รับความเสียหายตามอัตราส่วนที่คณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมประกาศกำหนด ค่าเช่าตามสัญญาฉบับนี้อาจถูกลดลงตามส่วนแห่งความเสียหาย หรืองดเก็บค่าเช่าสำหรับปีนั้น ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมประกาศกำหนด
ในกรณีเช่นนี้ ผู้ให้เช่าย่อมมีสิทธิร้องขอต่อคณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมเพื่อเรียกเก็บค่าเช่าปีถัดไปสูงกว่าอัตราที่คณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมประกาศกำหนดได้
(จ) ผู้ให้เช่าตกลงและรับทราบดีว่า ในกรณีที่การทำนาไม่ได้ผลผลิตตามปกติโดยมิใช่ความผิดของผู้เช่า ค่าเช่าตามสัญญาฉบับนี้อาจถูกลดลงตามส่วนแห่งผลผลิตที่ตกต่ำนั้น หรืองดเก็บค่าเช่าสำหรับปีนั้นแล้วแต่กรณี ทั้งนี้ ตามกฎหมายว่าด้วยการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมและหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมประกาศกำหนด
ในกรณีเช่นนี้ ผู้ให้เช่าย่อมมีสิทธิร้องขอต่อคณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมเพื่อเรียกเก็บค่าเช่าปีถัดไปสูงกว่าอัตราที่คณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมประกาศกำหนดได้
(ฉ) ในการเข้าทำสัญญาฉบับนี้ ผู้เช่าตกลงและรับทราบดีว่านอกเหนือจากค่าเช่าตามสัญญาฉบับนี้แล้ว ผู้ให้เช่ามิได้เรียกเก็บเงินมัดจำ หรือเงินกินเปล่า หรือทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใดจากผู้เช่า
(ช) ในการเข้าทำสัญญาฉบับนี้ ผู้เช่าตกลงและรับทราบดีว่าตนย่อมมีสิทธิใช้ประโยชน์ในทรัพย์ที่เช่าได้ตามขอบเขตที่ระบุไว้ในสัญญาฉบับนี้อย่างครบถ้วนทุกประการ
(ซ) ผู้เช่าตกลงและรับทราบดีว่าในการเข้าทำสัญญาฉบับนี้มิได้ก่อหน้าที่หรือภาระอื่นใดเกินกว่าหน้าที่ตามกฎหมายที่ผู้เช่าจำต้องมีหน้าที่หรือรับภาระตามกฎหมายว่าด้วยการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม
ข้อ 26เหตุสุดวิสัย
ในกรณีที่มีเหตุสุดวิสัยใดๆ อันอยู่นอกเหนือการควบคุมของคู่สัญญาฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง อันเป็นเหตุให้คู่สัญญาฝ่ายนั้นไม่สามารถปฏิบัติตามหน้าที่ที่กำหนดไว้ในสัญญาฉบับนี้ได้ ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน คู่สัญญาฝ่ายนั้นย่อมไม่ต้องรับผิดต่อความล่าช้าหรือการไม่ปฏิบัติตามหน้าที่อันเนื่องมาจากเหตุสุดวิสัยดังกล่าว ทั้งนี้ คู่สัญญาฝ่ายที่ประสบเหตุสุดวิสัยจะต้องแจ้งให้คู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งทราบเป็นลายลักษณ์อักษรโดยมิชักช้า และจะต้องใช้ความพยายามอย่างที่สุดในการแก้ไขและบรรเทาความเสียหายอันเกิดจากเหตุสุดวิสัยนั้น
ข้อ 27 การผิดสัญญาและการสิ้นสุดของสัญญา
สัญญาฉบับนี้จะถือว่าสิ้นสุดลง ในกรณี ดังต่อไปนี้
(ก) สิ้นสุดระยะเวลาการเช่า และคู่สัญญาไม่ตกลงจะเช่ากันต่อไป ในกรณีเช่นนี้ ผู้ให้เช่าตกลงจะแจ้งความประสงค์ที่จะไม่ให้เช่าทรัพย์ที่เช่าตามสัญญาฉบับนี้ต่อ เป็นหนังสือต่อผู้เช่าก่อนสิ้นสุดระยะเวลาการเช่าไม่น้อยกว่า 6 (หก) เดือน พร้อมทั้งแจ้งให้คณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมทราบด้วย
(ข) เกิดเหตุสุดวิสัยแก่ทรัพย์ที่เช่าอันเป็นเหตุให้ผู้เช่าไม่สามารถใช้ทรัพย์ที่เช่าได้ตามวัตถุประสงค์แห่งการเช่าตามสัญญาฉบับนี้ได้อีกต่อไป อันรวมถึงแต่ไม่จำกัดเพียง ทรัพย์ที่เช่าถูกเวนคืนตามกฎหมาย หรือโอนไปเป็นของรัฐด้วยประการอื่น ทั้งนี้ เฉพาะส่วนที่ผู้เช่าไม่สามารถใช้ทรัพย์ที่เช่าได้ตามวัตถุประสงค์แห่งการเช่า
(ค) คู่สัญญาทั้งสองฝ่ายตกลงร่วมกันเลิกการเช่าทรัพย์ที่เช่าตามสัญญาฉบับนี้ โดยทำเป็นหนังสือไว้ต่อหน้านายอำเภอ
(ง) ผู้เช่าบอกเลิกการเช่าทรัพย์ที่เช่าเป็นหนังสือล่วงหน้าเป็นเวลาไม่น้อยกว่า 3 (สาม) เดือนก่อนเริ่มฤดูการทำนา
(จ) ผู้ให้เช่าบอกเลิกการเช่าทรัพย์ที่เช่าโดยบอกกล่าวเป็นลายลักษณ์อักษรให้ผู้เช่าทราบ พร้อมทั้งแสดงเหตุแห่งการบอกเลิกการเช่า ทั้งนี้ โดยความเห็นชอบของคณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม ในกรณี ดังต่อไปนี้
(1) ผู้เช่าไม่ชำระค่าเช่าตามสัญญาฉบับนี้รวมกันเป็นระยะเวลา 2 (สอง) ปี
(2) ผู้เช่านำทรัพย์ที่เช่าออกให้เช่าช่วงแก่บุคคลอื่นโดยมิได้รับความยินยอมจากผู้ให้เช่า เว้นแต่ ในกรณีที่ผู้เช่าให้ผู้อื่นใช้ประโยชน์แทนหรือให้เช่าช่วง เพราะเหตุที่ผู้เช่าหรือสมาชิกในครอบครัวของผู้เช่าซึ่งได้อยู่ช่วยทำนานั้นต้องไปรับราชการทหารตามกฎหมายว่าด้วยการรับราชการทหาร หรือต้องไปช่วยราชการตามที่กฎหมายบังคับ
(3) ผู้เช่าใช้ทรัพย์ที่เช่าเพื่อการอื่นนอกจากการทำนา หรือการทำประโยชน์อื่นนอกเหนือจากสิทธิของผู้เช่าตามสัญญาฉบับนี้ โดยไม่ได้รับความยินยอมจากผู้ให้เช่า หรือทำให้สภาพของทรัพย์ที่เช่าเปลี่ยนแปลง หรือเป็นอุปสรรคต่อการทำนาเป็นสำคัญ
(4) ผู้เช่าประกอบเกษตรกรรมประเภทที่คณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมประกาศกำหนดห้าม หรือเพาะปลูกข้าวและ/หรือพืชไร่อย่างหนึ่งอย่างใดนอกเหนือจากที่ผู้ให้เช่าได้จำกัดเอาไว้ตามสัญญาฉบับนี้ (ถ้ามี)
(5) ผู้เช่าละทิ้งทรัพย์ที่เช่าไปเกิน 1 (หนึ่ง) ปี เว้นแต่ ในกรณีที่ผู้เช่าหรือสมาชิกในครอบครัวของผู้เช่าซึ่งได้อยู่ช่วยทำนานั้นต้องไปรับราชการทหารตามกฎหมายว่าด้วยการรับราชการทหาร หรือต้องไปช่วยราชการตามที่กฎหมายบังคับ
(6) ผู้เช่าใช้ประโยชน์ในทรัพย์ที่เช่าในการทำนาน้อยกว่าร้อยละ 75 (เจ็ดสิบห้า) ของจำนวนเนื้อที่ทรัพย์ที่เช่าเป็นระยะเวลา 2 (สอง) ปีติดต่อกัน เว้นแต่ ในกรณีที่มีเหตุสุดวิสัย
(7) ผู้เช่ายักย้าย ปิดบัง หรือซ่อนเร้นผลผลิตที่ได้จากทรัพย์ที่เช่า หรือยินยอมให้ผู้อื่นกระทำการดังกล่าว เพื่อมิให้ผู้ให้เช่าได้รับค่าเช่าเต็มตามจำนวนและ/หรือปริมาณที่ตกลงกันในสัญญาฉบับนี้
(8) ผู้เช่าไม่ปรับปรุงการทำนาตามคำแนะนำของทางราชการ หรือปล่อยให้ทรัพย์ที่เช่าทรุดโทรมอันเป็นเหตุให้ผลผลิตลดลงกว่าหนึ่งในสามของผลผลิตปกติ
ข้อ 28 ผลการสิ้นสุดสัญญา
เมื่อสัญญาเช่าฉบับนี้สิ้นสุดลงไม่ว่ากรณีใดๆ ผู้เช่าจะขนย้ายทรัพย์สินและบริวารของผู้เช่าออกไปจากทรัพย์ที่เช่า และส่งมอบทรัพย์ที่เช่าในสภาพเรียบร้อยคืนแก่ผู้ให้เช่าทันทีที่สัญญาเช่าสิ้นสุดลง เว้นแต่ในกรณี ดังต่อไปนี้
(ก) ในกรณีที่คณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมได้วินิจฉัยและมีคำสั่งเป็นอย่างอื่น ทั้งนี้ ตามกฎหมายว่าด้วยการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม
(ข) ในกรณีที่การเช่าทรัพย์ที่เช่าได้สิ้นสุดลงก่อนครบกำหนดระยะเวลาการเช่า เมื่อผู้เช่าได้ลงมือทำประโยชน์ในทรัพย์ที่เช่าโดยสุจริตก่อนหน้านั้นแล้ว ผู้เช่ามีสิทธิใช้ประโยชน์ในทรัพย์ที่เช่านั้นต่อไปจนกว่าการเก็บเกี่ยวจะแล้วเสร็จ โดยผู้เช่าตกลงจะชำระค่าเช่าตามส่วน ทั้งนี้ เฉพาะการเก็บเกี่ยวครั้งแรกหลังจากที่การเช่าได้เลิกหรือสิ้นสุดลงแล้วของการเพาะปลูกนั้น
หากผู้เช่าไม่ปฏิบัติตามความดังกล่าวข้างต้นผู้เช่าตกลงที่จะให้ผู้ให้เช่ามีสิทธิ ดังต่อไปนี้
(ก) ผู้เช่าตกลงให้ผู้ให้เช่าหรือตัวแทนของผู้ให้เช่ามีสิทธิที่จะร้องขอต่อคณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมให้วินิจฉัยข้อพิพาทและมีคำสั่งให้ผู้เช่าซึ่งครอบครองทรัพย์ที่เช่าอยู่นั้นออกจากทรัพย์ที่เช่าได้
(ข) ผู้เช่าตกลงให้ผู้ให้เช่าหรือตัวแทนของผู้ให้เช่ามีสิทธิที่จะร้องขอต่อคณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมให้วินิจฉัยข้อพิพาทและมีคำสั่งให้ผู้เช่าค่าชดใช้เสียหายให้แก่ผู้ให้เช่าได้จนกว่าผู้เช่าจะปฏิบัติตามข้อสัญญานี้จนครบถ้วน
(ค) ในกรณีที่คณะกรรมการการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมมีคำสั่งให้ผู้เช่าออกจากทรัพย์ที่เช่าแล้ว
(1) ผู้เช่าตกลงให้ผู้ให้เช่าหรือตัวแทนของผู้ให้เช่ามีสิทธิที่จะเข้าครอบครองทรัพย์ที่เช่า และถือว่าสิทธิการครอบครองทรัพย์ที่เช่าของผู้เช่าได้สิ้นสุดลงทันที
(2) ในกรณีที่ผู้เช่าได้ดำเนินการแก้ไข ดัดแปลง สร้างขึ้น หรือต่อเติมใดๆ ลงในทรัพย์ที่เช่าตามสัญญาฉบับนี้ ไม่ว่าการแก้ไข ดัดแปลง สร้างขึ้น หรือต่อเติมใดๆ นั้นจะกระทำโดยชอบด้วยสัญญาฉบับนี้หรือไม่ ผู้เช่าตกลงให้ทรัพย์ที่ได้แก้ไข ดัดแปลง สร้างขึ้น หรือต่อเติมซึ่งติดตรึงตราอยู่กับทรัพย์ที่เช่านั้นตกเป็นกรรมสิทธิ์ของผู้ให้เช่าในทันที
ข้อ 29 ความสมบูรณ์ของสัญญา
คู่สัญญาทั้งสองฝ่ายตกลงและรับรองว่า ในการเข้าทำสัญญาฉบับนี้ คู่สัญญาแต่ละฝ่ายมีอำนาจและความสามารถตามกฎหมายในการเข้าทำสัญญาฉบับนี้โดยสมบูรณ์ และได้กระทำด้วยความสมัครใจ มิได้ถูกข่มขู่ บังคับ หรือสำคัญผิดในสาระสำคัญแห่งสัญญาฉบับนี้แต่ประการใด
ข้อ 30 การโอนสิทธิ
เว้นแต่จะได้กำหนดไว้เป็นอย่างอื่นในสัญญาฉบับนี้ คู่สัญญาแต่ละฝ่ายตกลงจะไม่โอนสิทธิ หน้าที่ และ/หรือความรับผิดตามสัญญาฉบับนี้ให้แก่บุคคลใดโดยมิได้รับความยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษรจากคู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งเป็นการล่วงหน้า
ข้อ 31 การสละสิทธิ
การที่คู่สัญญาฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดไม่ใช้สิทธิหรือใช้สิทธิล่าช้าในเรื่องหนึ่งเรื่องใดหรือคราวหนึ่งคราวใดก็ดี มิให้ถือว่าคู่สัญญาฝ่ายนั้นสละสิทธิในเรื่องดังกล่าวและการที่คู่สัญญาฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดใช้สิทธิแต่เพียงบางส่วนหรือสละสิทธิในเรื่องหนึ่งเรื่องใดหรือคราวหนึ่งคราวใด ก็มิให้ถือว่าเป็นการสละสิทธิในเรื่องอื่นหรือในคราวอื่นด้วย
ข้อ 32 ความเป็นที่สุดของสัญญา
สัญญาฉบับนี้ เป็นความตกลงอันเป็นที่สุดระหว่างคู่สัญญาทั้งสองฝ่าย การรับรอง ความเข้าใจ การพูดคุย หรือการเจรจาใดๆ ที่ได้ทำขึ้นก่อนวันที่ทำสัญญาฉบับนี้ระหว่างคู่สัญญาที่เกี่ยวข้องกับสัญญาฉบับนี้ที่ขัดหรือแย้งกับข้อความในสัญญาฉบับนี้ ให้ใช้ข้อความในสัญญาฉบับนี้บังคับ
ข้อ 33 การแยกส่วนของสัญญา
หากมีข้อความหรือข้อตกลงใดในสัญญาฉบับนี้ที่ตกเป็นโมฆะ ไม่สมบูรณ์ หรือไม่มีผลบังคับใช้ ไม่ว่าด้วยเหตุใดๆ ก็ตาม คู่สัญญาตกลงให้ข้อความและข้อตกลงอื่นๆ ในสัญญาฉบับนี้ยังคงมีผลสมบูรณ์และผูกพันคู่สัญญาอยู่เสมือนหนึ่งว่าไม่มีส่วนที่เป็นโมฆะ ไม่สมบูรณ์ หรือไม่มีผลบังคับใช้นั้นอยู่ในสัญญาฉบับนี้
ข้อ 34 การบอกกล่าว
คู่สัญญาตกลงกันว่าคำบอกกล่าวหรือหนังสือซึ่งต้องแจ้งให้แก่กันภายใต้สัญญาฉบับนี้จะถือว่าได้มีการแจ้งแก่กันแล้ว หากว่าได้มีการส่งไปยังที่อยู่ของคู่สัญญาแต่ละฝ่ายตามที่ระบุไว้ในสัญญาฉบับนี้ โดยวิธีการ ดังต่อไปนี้
________
ในกรณีที่คู่สัญญาฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง ย้ายหรือเปลี่ยนแปลงที่อยู่ คู่สัญญาฝ่ายนั้นตกลงจะแจ้งให้คู่สัญญาอีกฝ่ายทราบเป็นลายลักษณ์อักษรภายในเวลา 3 (สาม) วัน นับจากวันที่ย้ายหรือเปลี่ยนแปลงที่อยู่ มิฉะนั้นให้ถือตามที่อยู่ในสัญญาฉบับนี้เป็นสำคัญ
ข้อ 35 การแก้ไขเปลี่ยนแปลง
การแก้ไขและเปลี่ยนแปลงข้อความในสัญญาฉบับนี้ไม่อาจทำได้ เว้นแต่คู่สัญญาทั้งสองฝ่ายจะได้ตกลงกันเป็นลายลักษณ์อักษรและให้ถือว่าข้อตกลงดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของสัญญาฉบับนี้ด้วย
ข้อ 36 กฎหมายที่ใช้บังคับ
สัญญาฉบับนี้ให้อยู่ภายใต้บังคับกฎหมายของประเทศไทย
ข้อ 37 การระงับข้อพิพาท
ข้อโต้เถียง ข้อขัดแย้งใดๆ เกิดขึ้นอันเนื่องมาจากสัญญาฉบับนี้ หากคู่สัญญาไม่สามารถตกลงกันได้ คู่สัญญาตกลงจะนำข้อพิพาทดังกล่าวขึ้นฟ้องต่อศาลในประเทศไทย
สัญญาฉบับนี้ คู่สัญญาทั้งสองฝ่ายได้อ่านและเข้าใจข้อความและเงื่อนไขต่างๆ แห่งสัญญาฉบับนี้โดยละเอียดตลอดดีแล้ว เห็นว่าถูกต้องตามเจตนาทุกประการ เพื่อเป็นหลักฐานจึงได้ลงลายมือชื่อ และประทับตราสำคัญไว้ (ถ้ามี) เป็นสำคัญ
ลงชื่อ_______________________ผู้ให้เช่า
________
ลงชื่อ_______________________ผู้เช่า
________